Coaching Basketball: juli 2008

Iedere goede coach zal regelmatig deze drill invoegen in zijn training, de shell drill, zijn naam is afgeleid van de "schil" rond de bucket, de "sweet-spot" (midden van de vrije worp lijn) wat vrij moet blijven van aanvallers. Je kan de oefening gebruiken als aanval- of als verdedigingsoefening. Het ligt er maar aan waar je op dat moment de nadruk op legt, immers "de verdediging traint de aanval, en de aanval traint de verdediging".

In deze oefening kan je al je verdedigingsprincipes kwijt als trainer. Iedereen zal ongtewijfeld zijn eigen opvattingen hebben over hoe de teamdefense gespeeld moet worden, sommige trainers zeggen dat de aanvaller 1 pass verwijderd van de bal denial verdedigd moet worden, anderen zeggen dat deze pass in een helpside positie verdedigd moet worden. De ene trainer zegt dat in een helpside-stance 1 been in de bucket moet staan en 1 erbuiten, de ander zal ervan overtuigd zijn dat 1 been op de basket-basket lijn moet staan. Genoeg gedachten dus, en genoeg om over te discussieren.

De basis:
We kennen over het algemeen 3 verdedigende principes:
- On-ball defense: Verdedigen van de aanvaller met bal. Je stuurt je aanvaller weg van de bucket / midden van de aanvalshelft. Goed voetenwerk, je lichaam staat zover van de aanvaller dat je de bal van de aanvaller in tt-postitie zou kunnen aanraken.
- Deny defense: Verdedigen van de aanvaller zonder bal, één pass verwijderd van de aanvaller met bal. Zorg dat jouw hand in de lijn van de bal en je aanvaller zit. Zorg dat je niet teveel overspeelt (te hoog verdedigt) i.v.m. risico van een backdoor.
- Helpside defense: Verdedigen van de aanvaller zonder bal, méér dan 1 pass verwijderd van de bal. Zorg hierbij dat 1 been in de bucket staat en 1 been daarbuiten. Je ziet zowel aanvaller met bal als jouw aanvaller. ("Ball-You-Man", of "pistol stance")

Met bovenstaande principes gaan we aan de slag. De meest simpele vorm van deze drill (ik speel het liefst in een 4-out vorm) heeft een opstelling van 4 perimeter spelers rond de 3-punts lijn (een 4-out 1-in opstelling maar dan zonder postplayer). De coach brengt de bal in het team bij O1 of O2 noem ik de wings en O3 en O4 noem ik de corners. Op het moment dat O1 of O2 de bal krijgt start de drill:

In bovenstaande diagrammen kan je goed zien hoe de verdediging moet meeschuiven. In het eerste diagram zie je dat O2 de bal heeft, verdedigd door X2 in een "on-ball"stance, X1 en X3 "deny-en" de pass (1 pass verwijdert van de bal) en X4 staat in een "helpside"-stance. De aanvallers passen de bal rond, op een tempo dat de verdediging zijn positie kan innemen. Op het moment dat de verdediging staat, wordt de volgende pass gegeven. Wissel passes tussen spelers naast elkaar af met skip-passes, zodat er ook close-outs gemaakt moeten worden.
In mijn optiek moeten de helpside spelers van de perimeter aanvallers altijd met één been in de bucket staan zodat de close-out minder lang wordt. Ik vind dit persoonlijk belangrijker dan dat je een hechtere helpside hebt, een close-out wordt nu eenmaal vaker verslagen (hetzij met schot, hetzij een drive) dan een helpside-verdediger.

Je kan deze oefening, afhankelijk van het conditiepeil en het niveau van je team, in blokken van een bepaalde tijd geven, de eerste paar keer kan je de blokken langer houden, omdat de snelheid van de oefening nog relatief laag is (leerfase), je kan de intensiteit verhogen door de snelheid te verhogen, maak dan wel de oefening iets minder lang (bv 40 sec. i.p.v. 1 minuut).

Als je deze oefening doet, let dan op een aantal zaken:

- Begin bij het begin; laat de aanvallers niet als gekken rondpassen, maar laat de verdedigers hun plaats even nemen, je kan als coach hier invloed op uitoefenen, door de eerste paar keer een signaal te geven wanneer de volgende pass gegeven mag worden. Voer het tempo dan ook geleidelijk op gedurende de oefening. Geef ook aan dat de pass aan móet komen (geen steals), en dat het een voetenwerk oefening is. Dit zodat de oefening niet hele tijd stilligt.
- Zorg voor afwisseling; je kan als coach in de drill de bal op bepaalde momenten opeisen en een schot nemen, waardoor spelers moeten rebounden. Je kan ook de verdedigers hun handen op hun rug laten houden, waardoor het zwaarder wordt, en echt de nadruk kan leggen op het voetenwerk (positioneel verdedigen)
- Laat je spelers roepen; Het is leuk als je de spelers laat roepen wat ze doen, bijvoorbeeld in het eerste diagram kan X4 roepen "HELP-HELP-HELP!!" en X2 en X3 "DENY-DENY-DENY!!" en X1 "BALL-BALL-BALL!!". Dit wordt een behoorlijk luidruchtige oefening zo maar de spelers gaan meer nadenken over hoe ze moeten staan. Nog leuker wordt het als je de opdracht geeft dat juist diegene die bv. in deny-positie staan, dit moeten roepen. Goed voor de concentratie.
- Corrigeer!!; Zeker aan het begin van de oefening is het goed om kritisch te zijn op de posities van de verdedigers in het veld, let op hoe de verdedigers bewegen na een pass. let op dat de verdediger van de aanvaller met bal na een pass een goede "jump-to-the-ball" beweging maakt, dat de helpside verdedigers beide spelers kunnen zien, en dat de denial spelers niet te hoog verdedigen met de kans op een backdoor. Als de oefening nog niet zo snel gaat, is het ook makkelijker om het spel te "freezen", zodat spelers zien wat ze verkeerd doen of waarom ze verkeerd staan.
- Agressie; Ik vind dat dit soort oefeningen (eigenlijk elke verdedigingsoefening) met veel agressie uitgevoerd moet worden, zeker als het een bekende oefening is van de spelers, en dit (bijna) wekelijkse kost is. Met agressie bedoel ik het in de meest sportieve zin van het woord uiteraard. Het verdedigen moet in de koppies zitten, de 120% overtuiging van elke verdediger dat zijn aanvaller niet voorbij komt, of erger nog: zal scoren. Voor deze mentaliteitstraining is een shell drill uitermate geschikt.

Het moge duidelijk zijn dat we met deze drill al een behoorlijk gedeelte van onze training kunnen vullen, maar er zijn nog een hele hoop leuke toevoegingen / alternatieven te noemen. Want je kan deze oefening gedurende het seizoen als een rode draad door je trainingsplanning laten lopen en dus voor je spelers (op álle niveaus) zinvol maken. Ik heb dan ook onderstaand nog wat leuke ideeen uiteengezet.

NB: Bovenstaande aandachtspunten zijn voor alle onderstaande oefeningen/varianten van toepassing!!

Dribble penetration / Help & recover;

In deze vorm geef je de aanvallers de vrijheid om dun dribble te pakken na het ontvangen van de bal. Het is dan noodzakelijk dat de overige spelers alert zijn op deze penetrerende aanvaller. Je traint hiermee de "help & recover". Voor spelers die nu in een denial stance staan wordt dit nog lastiger, omdat ze van denial naar help moeten omschakelen, is dit eenmaal gelukt, en hebben ze de drivende aanvaller gestopt, zal in veel gevallen hun aanvaller aangepasst worden, waardoor ze weer moeten herstellen (recover) en hun eigen man moeten oppakken met een korte close-out. Zie onderstaande diagrammen:

O1 wordt aangepasst door de coach, deze begint met zijn drive, waarbij X1 geholpen wordt door X3. in diagr. 2 passt O1 uit naar O3, waardoor X3 zijn "recover" actie maakt naar O3. Vervolgens kan O3 zijn drive inzetten tegen X3.

Aandachtspunten:
- Denk eraan dat alle 4 de verdedigers alert zijn op wat er met de bal gebeurt. Dus ook de spelers aan de helpside kant van het veld. Ook al hoeven zij niet direct te reageren op de penetratie, hun positie op het veld verandert wel degelijk.

- Zorg dat de aanvallers de voorste voet van de verdedigers aanvallen bij het inzetten van de dribble.

- Wees veeleisend! De verdedigers mogen in geen énkel geval hun aanvaller "zomaar" laten driven, het voetenwerk (positioneel verdedigen) moet perfect zijn, en de aanvaller moet het idee hebben dat ie, waar ie ook loopt, tegen een betonnen muur aanloopt.

Verdedigen van cutter / Jump to the ball;
Bij deze shell leggen we de nadruk op het insnijden (cutting) van de aanvaller, na een pass. Als je als verdediger niet alert op bent, ben je in veel gevallen gezien. De aanvaller snijdt voorlangs en je kan er alleen achteraan lopen en hopen dat de helpside er staat. Maar dit druist tegen onze principes in, want wij vinden dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen man. Daarom trainen we de "jump-to-the-ball" in deze oefening. Je geeft de aanvallers de mogelijkheid om in te snijden. Aanvallers mogen dit alleen doen na een gegeven pass. Als verdediger wil je voorkomen dat de aanvaller vóór je komt, daarom maak je een "step-slide" in de richting van de pass, zodat de ruimte voor het insnijden weg is voor de aanvaller. Zie onderstaande diagrammen:

O1 wordt aangepasst door de coach. O1 passt de bal naar O2, waarna X1 direct zijn step-slide maakt in de richting van de pass (in dit geval O2). De opdracht in deze drill is insnijden, dus O1 moet insnijden. O3 vult O1 zijn plaats op, en o1 vult de plek op van O3. O2 kan nu weer doorpassen naar bv. O4 waardoor X2 weer een sterke stepslide moet maken richting O4, teneinde het insijden van O2 te voorkomen. Zo kun je weer blokjes van 30/60 sec. maken, waarna je weer als coach de bal opeist, een schot neemt en de spelers zullen moeten rebounden.

Aandachtspunten:
- De aanvallers moeten lege plaatsen opvullen van insnijdende teamgenoten ("fill & replace"). Zie hiervoor ook de diagrammen. Hierdoor worden voortdurend de posities van zowel verdedigers als aanvallers aangepast.
- Denk aan het risisco voor de backdoor, zodra je als verdediger té gretig en een té grote stap, kan de aanvaller die gepasst heeft makkelijker een backdoor nemen. Houdt altijd contact met je aanvaller. Het kan ook best zijn dat ie een screen-away beweging maakt.

Screening / Pick & Roll;
In deze shell benadrukken we de spelers na hun pass een screen te zetten. We hebben 2 opties. Een screen óp de bal (met PNR) of een screen van de bal af (pass-screen-away). We stellen weer op in dezelfde opstelling als bovenstaand. Zie onderstaande diagrammen:

Ik ga niet gedetailleerd in op de manier hoe screens moeten worden verdedigd, daar zou ik zo nog een aantal A4-tjes over kunnen vertellen, dus vandaar dat ik dat achterwege laat, iedere coach heeft hier ook zo zijn eigen ideeen over. Wat op bovenstaande diagrammen te zien is, dat we in deze drill dus constant kunnen screenen. O1 krijgt weer de bal van de coach, welke doorpasst naar O2. Vervolgens zet hij een screen op O3. In het 2e diagram hetzelfde verhaal, echter nu zet O2 na een pass op O3 een screen-away op O4. In het laatste diagram passt O2 naar O3, en screent óp de bal. waarna de pick&roll volgt. Let op: géén doelpogingen! X4 geeft helpside, waardoor O3 een pass geeft naar O4 en X4 maakt een closing-out en gaat de drill weer verder.

Aandachtspunten:
- Let ook hier weer op de fill-replace principes, alle spelers moeten alert zijn op openvallende spots. Na elke pass / actie moet er weer een 4-out opstelling ontstaan.
- Denk weer aan de aandachtspunten die al eerder genoemd zijn.

Overige varianten van de shell drill:

2-2 Shell;
Een leuke variant is de 2-2 shell, waar de coach of een 5e speler de vrije man is die elke richting op kan dribbelen, waar de overige spelers op moeten anticiperen. De vrije man kan ook kiezen om te driven, waardoor de helpside spelers direct moeten reageren. Maar de vrije man kan ook kiezen voor het schot, waardoor de verdedigers direct moeten uitboxen en rebounden. Zie diagram:

Aandachtspunten:
- De bal begint altijd bij O1 (X1 is on-ball, X2 is denying), die passt naar de coach, waardoor de spelers hun positie direct moeten gaan aanpassen.

- Bij de rebound, éérst de aanvaller opzoeken, en uitboxen, vaak wordt er teveel naar de baan van de bal gekeken, waardoor de aanvaller uit het ook wordt verloren.

- De helpside moet zo vroeg mogelijk staan. te vaak wordt de helpside te laat ingezet, waardoor de help pas gegeven wordt onder de de ring. De spelers moeten dus direct reageren op drivende spelers!!

4-3 Shell;

Meerman situaties zijn uitzonderlijk goed om de principes van helpside defense goed te trainen. De verdedigers zullen de deny-principes even opzij moeten schuiven, en daar ligt ook tevens het gevaar van deze oefening, dat men te dicht op de man staat die 1 pass verwijderd is van de bal. Maar waar het in deze variant om gaat is dus de helpside defense, zie diagrammen:

Aandachtspunten:
- Deze oefening kan ook in een 3-2 variant gegeven worden (triangle-shell) of een 5-4 variant. De principes komen op hetzelfde neer.

- Let op dat de spelers altijd 2 man kunnen zien (en zien bewegen), als ze in helpside positie staan.

Tot slot:
Ik hoop dat velen hiermee aan de slag kunnen. Ik ben ervan overtuigd dat deze oefening een basis kan leggen tot een goede (team)defence. Mits je minimaal de volgende dingen in acht neemt:
- Begin bij het begin en zorg voor een goede opbouw van niveau en tempo;

- Laat de jongens agressief zijn in de defense;

- Corrigeer op tijd en consequent;

- Zorg voor afwisseling;

- Wees veeleisend naar je spelers, en zorg dat ook zij de overtuiging hebben dat je met een goede defense wedstrijden wint.